Sorry kung tunog masungit na matandang dalaga ako. Pero ito ang totoo kong nararamdaman kaya magpapakaprangka na ako. Mga Pilipina, ano ba ang standard mo sa pagiging babae? Payag ka bang maging chick? Ako kasi hindi. Sa facebook, di ako proud na magcomment ng “CHOZ.” “Yun o!” o kaya smiley sa comment ng lalaking alanganing manliligaw ko. At kapag bumanat siya ng inside joke, yung tipong kami lang makakagets dahil sa text yun nabuo, di ako nagcocomment para makaiwas sa mga echuserang frog na makikicomment ng: “Explain naman.” or “Hmm… Mukhang may ikkwento ka sa amin.” Actually, I highly discourage flirting via comments. Bakit? Kasi nababasa po yan ng lahat ng contacts niyo! Ah… Ngayon mo lang ba nalaman? Opo. At kahit iblock mo siya sa facebook, hindi na kailanman mabubura sa wall niya ang mga flirty at papampam (papansin) mong banat. Hindi mo na maidedeny kailanman na once upon a time in Cainta, kinompromiso mo ang iyong sarili sa pagbabakasakali. Hindi mo din maipagtatanggol ang sarili mo kapag kumalat ang kwento na ikaw naman ang unang nagkagusto sa kanya.

Bakit ba nauuso ang mga lalaking naghahanap ng nurse? At di yung nakaputi sa hospital. Pero yung magnnurse sa kanilang dumurugong puso. Kaya nga ang style e kapag malabo na ang pag-asa sa nililigawan, naghahanap ng kaibigan na mapagsusumbungan. Tipong nurse na gagamot sa kanyang sugat sa pamamagitan ng pagtetext palagi, pakikinig sa mga sumbong niya na kesho pinaasa siya, at magsasabing makakahanap rin siya ng para sa kanya. Babala: Mag-ingat kayo sa ganito. Maraming matitinong babae na ang nahulog sa paawa trap ng mga lalaki. Di ko naman nilalahat. Pero maraming ganyan. Kunyari ay platonic talaga at ikaw lang kasi ang napagsasabihan niya. May motibo pala. Pinakikiramdaman lang kung bibigay ka. Let’s analyze. Ito ang tunay na ibig sabihin ng kanyang dialogue:

• Ganyan ba talaga ang mga babae? = Gaganunin mo din ba ako?

Ikaw namang si babae, kunwari defensive sa lahi natin. Kaya sasabihin mo, “Kayo nga diyan. Mas nananakit kayo.” tapos mag-oopen up ka din ng mga past hurts mo. Tapos sasagot si lalaki ng: “Ganun? Ginawa niya yun? Grabe. Ang sama naman…” Ito ang kasunod:

• Hindi ko kayang gawin yun. = Halika. Rebound natin isa’t isa.

May urge na kurutin siya o kaya hampasin. Pero actually kinilig ka naman kahit alam mong banat lang yun. Tapos titingin ka sa lupa at sasabihin na, “Echos.” “Weh.” “Aru…” Tapos f-follow up niya:

• Hindi nga. Totoo. = Hmm… Bibigay ka na ata…

Either babaguhin mo ang usapan o lalakad ka palayo. Pero pag umabot ka na dito, wala nang balikan. Kasi yung “platonic” friendship niyo, nagmorph na. Kasi naman. Pinalo mo. Kinurot mo. Tapos naubusan ka na ng sasabihin kaya echos, weh, at aru na lang nasabi mo. Lahat yun walang malinaw na ibig sabihin. E kasi umikot na ulo mo sa dami ng hormones.

• Ginawa ko na ang lahat. Wala rin pala. = Tinext ko naman lagi. Tinitigan ko saka nginingitian. Pinagdasal ko naman. Niregaluhan kahit paano. Ang tagal naman pala magpasagot ng babae.

Akala mo naman sinong b-chesa ang ex-fling niya na pinakinabangan siya. Yun pala hindi naman. Kawawa kasi tignan. Sa puntong ito, titignan mo si lalaki tapos maiisip mo: “May itsura naman pala itong mokong na to lalo na pag nakabihis ng maayos. Kung ako na lang sana…” Oops! Ayan na… Dumadausdos ka na sa bitag. Tsktsktsk.

• Kailan kaya ako makakamove on? = Tara. Move on tayo. Hihihi…

Sasabihan mo siya na kaya niya yan. Di mo sinasabi pero sa totoo lang alam mo sa sarili mong willing ka na tulungan siya makamove on. Kaya tuwing babanat siya ng bitter sa facebook, magcocomment ka. Ila-like mo. Tapos pag nagtext siya ng disoras ng gabi na di siya makatulog sa kakaiyak, magrereply ka. You’re the one woman (besides his mother) who cares for his heart.

• Sana natuturuan ang puso. = Turuan mo ko magmahal ulit.

Sasagot ka ulit ng naks, weh, aru, yun o… Pero alam mo na na kahit sa fb niya yan pinost, ikaw ang tinatarget niya. Kanina nurse ka lang. Ngayon teacher ka na. Hmm… Sabagay, biruin mo dalawang propesyon na yan. Di ka man lang kumuha ng licensure exam! Di ba nakakainsulto na tuturuan mo siya mahalin ka? Wow naman! Sa ganda kong ito, tuturuan pa kita? Ako pa mag-eeffort? Kamukha mo ba si Brandon Routh?

Sorry boys. Basang-basa namin kayo. Well, at least kaming mga gumagamit ng brain bago mag-comment, magreply, o bumanat ng walang katuturang mga salita para may masabi lang. Sorry kung “K” lang ang sinasagot ko o di kaya e di ako nagrereply. Ibig sabihin lang nun wala akong masabi at walang epekto sa akin ang banat mo. Mabuti pa, i-GM mo yan. Tapos pagtuunan mo ng pansin yung mga papatol. Sayang load mo bro. Baka isumbat mo pa sa akin yan pag wala kang napala. Baka sa susunod, ako pa ang maging dahilan ng iyong pagpapaawa.

Hay… Mas ok na yung lalaking laging basted kesa yung di kailanman na-basted kasi di kailanman nanligaw. Kung lahat nadadaan sa parinig, sinauli na ng mga Marcos at Arroyo ang nanakaw nila, iniwan na ng Chinese ang mga isla ng Spratly, binigyan na ako ni Oprah ng kotse, at tumigil na si PNoy sa panliligaw para mag-focus sa trabaho niya. Kung gusto niyo ng Pilipina, hindi sisiw ang effort. Hindi kami chicks. Pilipina kami. Pilipino ang hanap namin. Pili. Pino. Chosen and refined.

Love is in the air. Ganyan daw pag Pebrero na. Ang mga Pinoy nga naman. Katatapos lang ng Pasko, naghahanap na naman ng pagkakagastusan. Dahil accounting major ako, hayaan ninyong gabayan ko kayo sa pinansiyal na aspeto ng Balentayms Day:

For girls:

• Php 150 – Pang-unli load para hindi maantala ang unlimited textan at tawagan. Pwede ring idaan ang mga special parinig at request sa pamamagitan ng text. Tipong: “Babe, si Cathy, ung klasm8 q. Bngyan ng roses ng bf nia. Corny no? Yuck.” Boys, if you’re reading this, alam na. Bilhan niyo siya ng roses. Labo no? Kasi corny at yuck daw. Pero di mo ba naiisip kung bakit kailangan niya pang ipaalam sayo kung anong natanggap ng kaklase niya? Tinanong mo ba? Close ba kayo ni Cathy o nung bf niya? May tindahan ka ba ng roses at nagrerefer siya ng kliyente? NO! Kasi hint yan – subtle hint. Binibigyan ka ng payo. Kasi buti pa si Cathy may flowers, siya wala!
• Php 389 – Simpleng make-up set to look your best kapag nginingitian ng matamis ang iyong kasintahan. Pero ateng, alalay lang naman sa paggamit ng mabibili mong makeup. Sa eye shadow, wag masyado maraming kulay na halu-halo. Naaalala mo ba pag nagwa-water color ka nung bata? Di ba yung pinaghuhugasan mo ng brush e nagkukulay-putik pag halu-halo ang kulay? Ganun ang konsepto. Wag naman sulitin ang assorted colors. Di mo kailangan gamitin nang sabay-sabay. Sa blush on naman, wag OA. Ewan ko ba kung bakit yung iba ata e gustong mayroong dalawang bilog na pula sa pisngi. Unless malabo ang mata ng boyfriend mo at yun ang magsisilbing gabay niya kapag hahalik, di naman siguro kailangan magmukhang may target sa pisngi nating mga babae. Saka kung in love ka naman, magbblush ka talaga kahit walang blush on. Sa lipstick na kadalasan ding tinatawag na lipistik, pumili ng kulay na angkop sa iyo. Kung sing-puti ka ni Kris Aquino, pwede ka magsuper red na parang bampirang kakakain lang ng dugo. Pero kung katulad ko ay biniyayaan ka ng maraming melanin, iwasan ang bright red. At bantayan kung magkakasmudge sa teeth mo. Baka pagbintangan kang kumain ng bata na ayaw matulog pag hapon.
• Php 500 – Kailangan mo ng pabango. Para naman humalimuyak ka at hindi sumangsang. I-testing mo muna. Di tamang gumamit ng bagong pabango dahil di lahat ng mabango sa iba, bagay din sa iyo. Naniniwala akong depende din sa pawis ang talab ng pabango. At wala nang mas masaklap pa sa palpak na pabango. Pabaho ang tawag dun. Gumastos ka pa.

For boys:

(Mas mahaba ang listahan. Sorry, boys. Ganun talaga kasi kayo ang target ng marketing departments ng mga department store at restaurants pag February 14.)

• Php 300 – Bumili ka ng bulaklak. Kahit ayaw niya, bilhan mo pa din. Lalo na kung sa opisina ay alam nilang may boyfriend siya. Aaminin ko. Likas na inggitera ang mga babae. At parang kabawasan sa pagkababae namin yung lahat mayroon at kami lang ang wala. Isa pa, mabisa itong pambugaw ng mga umaaligid na may masamang balak sumalisi sa girlfriend mo.
• Php 300 – Ganun ata talaga. Kahit saan naman e. Tsokolate’t bulaklak ang sikat. Combo meal kumbaga. Pero ito ang totoo. Yang tsokolate’t bulaklak e bare essentials pa lang yan. Kumbaga, kanin pa lang. Wala pang ulam. Kung mag-aabot ka lang ng chower (chocolate+flower), makakatanggap ka ng thank you pero isa ka lang sa milyun-milyong lalaki sa mundo na iyan din ang ginawa. Kaya kailangan may edge ka. May gimik! Yung chocolates mo, ikorte mong bouquet at ipadeliver via singing telegram sa opisina niya. O kaya isabit mo ang higanteng flower arrangement na nagsspell ng: “I love you, sweet tooth!” sa sandamakmak na lobo at paliparin mo sa gitna ng soccer field. Para mamatay sa inggit ang ibang girls habang hinahampas ang mga bf nila na matalim ang tingin sa iyo. Gimik ang susi. Kung ayaw mo naman, edi bumili ka ng dagdag na regalo. Creativity goes a long way.
• Php 500 – Diamonds are forever. Pero dahil di niyo naman anniversary unless Valentine’s kayo nagpakasal, pwede na kahit sa Unisilver ka lang bumili. Tapos pa-engrave mo yung pet name mo sa kanya. Yun nga lang, may kasamang kahihiyan kung tipong ang tawagan niyo ay rocky face at trouble dutch, paumbong at cane vinegar, choc-nut at sundot kulangot, o peanut at brittle. Wag ka mag-alala kuya. Maaalala naman niya yang niregalo mo. Kahit na pag nagustuhan niya ay di mo na makikitang sinusuot niya. Ibig sabihin lang nun, ayaw niyang ma-snatch yan o kaya baduy yung style. Kaya naman iwas-iwasan ang mga hugis bungo o kaya e dog tag na makapal ang kadena. Girlfriend mo siya. Di siya berdugong pangkista.
• Php 500 – Siyempre pag nag-date kayo, kakain kayo. Ikaw ang taya kasi ikaw ang nag-aya. Yun ang ruling. Iwasan ang pagde-date sa fast food. Lalo na kung kayo yung tipong magkadugtong ang balakang. Kasi halatang couple kayo at halatang makunat ka. Maraming promo ang mga resto kaya pumili ka na ngayon pa lang.

Ilan lamang iyan sa dahilan kung bakit mahal ang magmahal. Lalo na sa panahon ngayon. Lahat ng bilihin tumataas. Pati nga laylayan ng palda ng mga babae, tumataas na! (Siguro dahil mahal na ang tela ngayon at sinusuot nila kahit yung mga nakalakihan na nila.) Kaya naman hindi biro ang pumasok sa relasyon. Sabi nga ng isa kong kaibigan, parang palakol na palapit nang palapit sa bulsa niya ang tingin niya sa palapit na Valentine’s. Kasama dapat sa budget yan. Valentine’s, birthday, anniversary, at Pasko – yan ang mga importanteng araw. Maliban pa yan sa araw-araw na gastos. Bigyan ko kayo ng concrete example:

Ang isang college student ay may average na Php 250 na allowance sa isang araw. Ang Php 60 ay para sa pamasahe, Php 70 sa pagkain, Php 30 para sa pambili ng school supplies, at Php 25 pang-tithes. Yung tirang Php 65 ay para sa mga biglaang gastos saka savings. Yan ay kung single ka. Pero kung may nililigawan ka o girlfriend na, mamamasahe ka papunta at pabalik mula sa kanila. Sabihin na nating Php 30 lang yun. E paano kung mabagal siya dumukot ng wallet pag sabay kayo sa bus, edi dagdag Php 30 pa. Limang piso na lang tira sa’yo. Liban pa yan kung mahilig ka manlibre at mag-merienda! E pang-load mo pa! Plus yung “girlfriend fund” na pang-monthsary ninyo. Paano na niyan? Ip-pressure mo yung parents mo na taasan ang baon mo? Kasi di na kasya? Kasi may special project? Sabagay, special project nga naman ang panliligaw.

Kung mayaman ka, walang talab sa iyo ang lahat ng sinasabi ko. Kasi nga mayaman ka. Paldo-paldo ang pera mo sa pitaka. Sabi nga ni Gloc-9, “…may magarang kotse, wallet na doble-doble…” Pero ito ang tandaan mo. Malalaman mo kung magkano ang gagastusin mo by using percentages. Imbis na gumamit ka ng definite price bracket at sumunod sa payo ng mga barkada mong bugoy, work with percentages. Ilang percent ba ang kaya mo i-allocate para sa mahal mo? Ganun yun. So kung ang average boyfriend ay naglalagak ng 60% ng allowance niya, ganun ka din dapat. Ganun ang prinsipyo. Kung Php 50 lang ang baon ni Jose at binigyan niya ko ng banana cue na kinse pesos ang halaga, dapat Php 300 worth ng banana cue ang ibigay mo kung Php 1000 ang allowance mo. Di naman nakaka-touch na nagbigay ka nga ng Cadbury pero ang bulk ng allowance mo e pinangdo-DOTA mo. DOTA o ako? Yan ang nasa isip ng girlfriend mo.

Ang dami kong sinabi. Pero ito ang totoo. Hindi pera ang katapat ng tunay na pagmamahal. Wag mo sabihing, “Wait lang, bibilhan ko siya ng flowers para maging kami.” (Believe me, may narinig na kong ganyan.) Hindi ganun ang buhay, tol. The best things in life are free, but they come with a price. Wala bang sense? Hmm… Ganito kasi yan. Kung mahal kita, mahal kita, gumastos ka man o hindi. Pero may sakripisyong kaakibat ang pagmamahal. Hindi free kasi kakainin niya ang free time mo. Kakainin niya ang freedom mo makipagflirt sa iba, makipagbarkada, at mag-DoTA. Kakainin niya ang freewill mo dahil di ka na pwedeng mag-desisyon nang di siya kinokonsulta. Kakainin niya ang freedom of speech mo dahil di ka dapat magbitaw ng mga salitang makasasakit sa kanya o sa mga mahal niya.

Ang masaklap kasi, akala ng iba, mahal magmahal dahil sa kailangan ng maraming pera. Kaya naman pag marami nang ginastos, di matanggap kapag nabasted o binreak. Para kasing nabili na ang babae dahil sa laki ng investment. Kaya girls, kung walang pag-asa ang manliligaw, wag niyo na paasahin. Wag na tanggapin ang mga regalong pinag-ipunan niya. Tapatin niyo na. Sa mga lalaki naman, wag niyo na lang kami pagkagastusan. Wag niyo na kami bilhan ng mamahaling mga gamit. Kung ibig sabihin naman nun, sisingilin ninyo kami.

Itago natin sa pangalang Frankie (hindi niya tunay na pangalan) ang isa kong malapit na kaibigan. Walong taon na sila ni Lala (hindi niya tunay na pangalan). Mayroong isang kahon ng sapatos si Frankie sa bahay na naglalaman ng lahat ng resibo na may kaugnayan sa kanila. Tinanong namin kung bakit. Ano yun? Sisingilin niya balang araw? Ipapa-reimburse? Ipapa-audit? Di siya nakasagot agad. Nagtatawanan kaming magkakaibigan. Tapos sumagot siya. Mahaba at paliguy-ligoy. May pagka-defensive pa. Pero kung di ako nagkakamali, ang ibig sabihin niya ay ito: “Pag tinitingnan ko kung gaano na karami ang naibigay ko, naaalala ko na kaya ko pang magbigay ng higit pa. Kasi mas panghihinayangan ko kung mapupunta lang ang lahat sa wala.” Yan ang tunay na lalaki! (Bro, libre mo ko a.)

Mahal magmahal. It’s worth much but it’s worth it. Pag-isipan, pagbulay-bulayan, timbangin. Huwag kang sumugod kung madali kang mapapagod.

Mura at mura. Isang salita at pronunciation pero dalawang magkaibang ibig sabihin. Malumay ang pagbigkas. Pati Google translate ay naguguluhan kasi it may mean cheap or cuss. Ang pinagtatakhan ko lang ay kung bakit sobrang magkaiba ang ibig sabihin ng dalawang salitang parehong-pareho naman ang tunog at hitsura. Parang mahal at mahal – love at expensive. Di ba nakakaaliw? Siguro nga dahil love is expensive. Except siguro kung si J.Lo ka. Kasi her Love Don’t Cost a Thing [thing… thing…] Sorry. Di ko mapigilan ilagay yung echo na fade out.

Ayan na naman. Nagdetour na naman sa love ang topic. Dahil nga siguro dahil huling araw na ng Enero at parating na ang countdown sa Valentine’s. Nagliligpit na ng ‘Kung Hei Fat Choi’ decorations ang mga mall at papalitan na ng mga inflatable at styro na puso. Tapos magsasabit na sila ng mestizong batang nakalampin at may pakpak. Para makabalik ako sa orig na topic, ihihiwalay ko na ang discussion na “Mahal Magmamahal”. Balik muna tayo sa usapang mura.

Mahilig tayo sa mura. Ganyan ang pinoy! Madiskarte. Kaya nga pinagsasamantalahan tayo ng mga kapitalista sa pamamagitan ng mga sale. Inaabangan ng mga pinoy ang mga sale. May kilala pa nga akong mina-mark ang calendar pag may napipintong sale. Para bang krimen bumili ng mga produkto kapag walang yellow tag o price slash. Kasi hindi matanto, maarok, at maintindihan ng ating diwa kung bakit magbabayad ng mahal e pwede naman hintayin ang sale. Mahilig tayo sa mura.

Mahilig tayo magmura. Kung gaano naman tayo ka-passionate about cheap stuff, ganun din kahitik ang kultura natin sa mga mura. Iba’t ibang klaseng mura. May mga murang halatang bad word. Pero nagkakatalo pagdating sa execution. Iba’t ibang klaseng pagbigkas. Mayrong may halong lambing kung magmura na parang maiisip mo bigla kung dapat ka magthank you pagkatapos. Pero may mga ibang talagang jawdropping at mapapa-flinch ka! Dahil saksakan ng ubod ng lutong to the max! Malutong pa sa manipis na chicharon at bagong hangong kropek! Parang kidlat na sumalpok sa puno.

Konyo na kung konyo. Corny na kung corny. Pero di ako sanay na makarinig ng mura. Lalo na nung lumalaki ako. Ayaw na ayaw kasi ng mga magulang ko ng mura. At yung dalawang tita kong matagal nang dalaga, naku! Baka pagmumugin ako ng klorox pag narinig akong nagmumura. Partida pa yan a. Dahil sa Tondo sila lumaki. Ang deviant ng pamilya nila. Isa pa, sa pribadong paaralan na Baptist ako nagelementarya. Mahigpit ding ipinagbabawal ang pagmumura. Tuwing umaga nga e mayroon kaming nire-recite na: “I hate bad words. I hate lying. I hate cheating. I hate stealing. I hate smoking. I hate drinking alcoholic beverages.” Sa school namin, pag mag nag-aaway, imbis na mura, ang ginagamit na term ay: “Napaka mo!” “Napaka” na lang kasi walang maisip na salita. Pag nagmura ka kasi mapapalo ka. Pero pag sinabihan ka ng “napaka”, maiiyak ka na sa sama ng loob kasi “napaka” mo daw. Kaya nung nalipat ako sa Quezon City Science High School, nagpapalpitate ako every 5 minutes dahil comma, period, at exclamation point ng ibang mga kamag-aral ko ang mga mura. May mga malala pa na space bar ata nila yung T*ng’na. Parang ganito: “May t*ng’nang homework ka ba? T*ng’nang hirap. T*ng’na as in t*ng’na talaga. Hanep. T*ng’na.” Wow! Kung video game yun, 5-hit combo na! Isang hingahan lang.

Di ako magmamalinis. Siguro dahil gusto ko mag-belong at maging astig at cool, inaral ko magmura. Naalala ko pa. Isang hapon, talagang nagpaturo ako sa kaklase ko. Pinaunlakan naman niya ko. Siguro mga trenta minutos kaming nagmurahan. Iba’t ibang mura. Kunot noo akong bumitaw ng mga mura habang katabi ko siya at nagbibigay ng tips tulad ng: “Say it like you mean it!”, “Lutungan mo pa!”, “Hugutin mo sa dibdib mo!”, at “Wag mo kasi artehan!” Para siyang drill sergeant. At nung nakuntento na siya sa delivery ko, nginitian niya ko, hinampas sa likod, at sinigawan ng “P.I.! Marunong nang magmura ‘tong g*gong to!” Nagreact pa ko nun. Tinanong ko siya kung bakit g*go sabi niya e babae ako. Di ba dapat g*ga? Sabi niya di raw yun gender-specific. Insulto daw yung g*ga at ginagamit lang pag losyang at nagpapakamartir ang babae – as in nagpapapkag*ga. Yung g*go daw, pwedeng gamitin bilang compliment.

Oo. Maniwala kayo o sa hindi, nakahalo sa kultura natin ang pagmumura na para bang compliment yun. Sa school nga, pag natuwa sila, napapamura sila. Pag nagustuhan ka nila at cool ka, tatawagin ka ng kung anu-ano. Kaya madaling makasanayan ang pagmumura.

Bakit nga ba ang mura (cheap) ay kapareho ng mura (cuss)? Sabi ng tita ko with conviction at labas litid, “Cheap lang ang nagmumura! At cheap lang ang minumura.” Sa tingin ko may punto siya. Pag kagalang-galang nga naman e di dapat nagmumura at hindi rin naman siya minumura kasi mahal siya ng mga tao at may respeto siya sa kanila kaya nirerespeto nila siya. Kaya naman sana iwas-iwasan na o kaya’y tanggalin na natin sa sistema ng katawan ang pagmumura. Di naman imposible. I’ve been mura-free since 2006. Balik na ko sa dati. Used sparingly ang “tanga”. At pag galit na galit na galit na ako, sumisigaw ako ng “Napaka mo!”

PS: Sa mga nagbasa nito at nagshare, napaka niyo! Napakabait!

May Umuusbong. Pag may nagkakatinginan ng malagkit pa sa panis na pandikit, at kapag may dalawang pusong panay ang papampam sa isa’t-isa, ang bintang ng mga innocent bystanders at random usi ay M.U. na. May umuusbong na pag-iibigan na lalago’t yayabong kapag nadiligan. Tipong pag tinanong mo kung friends sila e alanganing oo at alanganing hindi ang sagot. Tipong: “Dati friends pero ngayon parang…” Sabayan pa yan ng tingin sa malayo at alam na! Hmm… Ang M.U. nga ba ay evolution ng friendship? Parang pokemon lang? Pag sapat na ang XP (experience points) at sa tamang amount of care and affection ay mag-eevolve ang friends into superfriends! Ang tanong ko lang e para saan pa ang terminolohiyang “bestfriends” kung ang next step sa friendship ay M.U.? So parang pokemon na nagskip? From bulbasaur to blastoise? From charmander to charizard?

Medyo Umuubra. Ito yung tipong M.U. na dahil nasa official courtship stage na, kalat na sa buong social network na at the mercy of the girl na ang pride ni guy. Kaya naman dilat na dilat ang mga echuserang frog pag nasa vicinity ang pares. Nakikiramdam kung mababasted si guy. At parang peacock dance lang ang magaganap. Kapag nasa public place at nirerecognize ni girl ang presence ni guy, yun na. May pag-asa nga! Medyo umuubra kung anumang ligaw tactics ni guy. M.U. na sila. Di pa lang official. Pero nagkakaintindihan na. Gets na ng isa’t isa na kaunting tiis pa, magiging sila na.

Madalas Umiiwas. Sa bawat school, office, o komunidad, may mga lab team. Oo. Lab team. Parang love team ng mga artista. Sa isang classroom nga e kitang kita agad ang mga lab team. Yung tipong pag may group work, makikipagpalit ng upuan para sila ang magkagrupo. Yung tipong magkasama lagi kumain, magkatabi sa upuan, sabay pumasok, sabay umuwi (na kadalasang nagpapagabi), at tipong pag may nakatabing ibang girl si guy ay may violent reactions sa mga fans. Maririnig na: “Patay ka kay (insert name here)” or “Isusumbong ka namin kay (insert name here)” or “Alam ba ni (insert name here) yan?” Ang di ko lang maintindihan ay kung bakit parang mga palos ang mga ito. Daig pa ang mga artista kung makasagot ng, “we’re just friends” kapag tinatanong kung ano na ba sila. Di naman nagliligawan. Di rin naman magkaibigan. Pero parang ganun na rin ata. Parang sila na. Pero hindi. Si guy kasi, ayaw mag-assume. Si girl naman, ayaw umamin. Kasi para bang pag umamin sila e akala mo naman magdiriwang ang buong society! Minsan naiisip ko, ayaw lang nila aminin na di sila nagligawan. E ayaw din naman magligawan. Ayun. Nililigaw na lang nila tayo. Patago-tago. Paiwas-iwas. As if naman di obvious na palagi sila sa dilim, palaging magkatext, magkausap sa phone, at tipong bakasyon na e araw-araw pa rin nagkikita. Hay… The kids of today.

Sabi nga ni Juliet, a rose by any other name would smell as sweet. So kahit na M.U. lang ang tawag, maaaring sapat na kilig na ang nadarama ninyo sa isa’t isa. Pero magpakatotoo na tayo. Sino ang aamin na ang paborito niyang bulaklak ay katuray, kalachuchi, o pukinggam (opo. Bulaklak yang pukinggam. Parang baloon na pag binuksan mo ay may mga heart-shaped seeds sa loob)? Di ba pag tinanong sa slum book, madalas ang favorite flower ay rose, tulip, at daisy? Kung ang isang bulaklak ay ubod ng bango pero putok ang pangalan, sisikat ba ito sa dangwa? May magrerequest ba na sa kasal niya, putok ang motif? May perfume kayang essence of putok? Think about that. The name does not change what it is. Pero the name can affect how it is perceived. (Oha! English yan.)

Kung M.U. lang kayo, di pa kayo. Di pa kayo pinag-iisa sa diwa, sa salita, at sa gawa. Ibig sabihin, maaaring paghiwalayin at tibagin. Kapag M.U. lang, di mo pa siya bf/gf. At lalong di ito tutungo sa engagement o kasal. Wala pa. Hindi pa…

Kaya lang baka di mo mamalayan, wala na. Hindi na.

Chivalry is all about acts of honor, generosity, and courtesy. Sabi yan ng kaibigan kong dictionary. Kakambiyo muna ko bago ko makasagasa. Hindi ito hasty generalization na patay na ang lahat ng mga kabalyero (yun daw ang tagalog ng knight sabi ng Google translate). Kumbaga sa species, di pa sila extinct. Endangered species pa lang sila. Parang mga panda. Kurbet muna tayong konti. Detour muna. Usapang panda. Bawat taon, milyon-milyong dolyar ang ginagasta ng iba’t-ibang samahan para protektahan ang mga panda. Wala namang masama doon. Sino ba naman ang makaka-tanggi na tulungan sagipin ang mga panda?

photo courtesy of sir JobRobinson from: http://jobrobinson.com/2012/01/zooperience-in-tokyo/

Kung ganyan ba naman ka-cute, matitiis mo bang hayaan na lang sila maextinct? Hindi diba? Pero sa maniwala kayo’t hindi, may mga aktibistang grupo na nagsusulong na pabayaan na lamang daw maubos ang mga panda. Natural lamang daw na maubos na sila dahil nga mahina sila at likas na walang karapatan makipagsabayan sa nagbabagong panahon.

Kung ako ang masusunod, bibigyan ko ng tig-iisang konyat ang mga taong yun. Aba. Nilikha ng maykapal ang panda para ating pagmasdan, titigan, at alagaan. Pag wala nang panda, mababawasan na ng dahilan ang mga dalagita para tumili ng super lakas at makabasag chandelier. Ano na lang ang magiging simbolo pag may Olympics ulit sa China? Noodles? A-phone (iPhone imitation)? A-pad (iPad imitation)? Si Yao Ming?

Ok. Balik na tayo sa usapang chivalry. Tulad ng mga panda, endangered species na ang mga Pilipinong kabalyero. Sa panahon na ang ka-machohan ay nasusukat sa six-pack abs o sa paglaklak ng six-pack na beer, buhay pa ba ang chivalry? Kung lalaki ka, at aminado kang may pagkukulang ka, malamang huminto ka na sa pagbasa o di kaya’y itutuloy ang pagbabasa nang humihinga ng malalim sa tuwing katapusan ng paragraph, umiiling iling, at bumubuo ng comment about gender equality. Pero kung sa tingin mo’y chivalrous ka, at may at least dalawang testigo, edi ikaw na. The best ka!

Gaano ba kahirap maging isang kabalyero sa facebook era? Nililinaw ko lang. Hindi ganun kahirap maging gentleman. Hindi ko hinihinging magpakabayani ka kuya. Di mo kailangang salagin ang lahat ng bala, magpasagasa sa MRT, o pasanin ang lahat ng kababaihan para maiwasan na sila’y maputikan. Di mo kailangan magbenta ng atay o balun-balunan para masabing chivalrous ka. Heto ang mga tips para maging chivalrous nang hindi nabubutas ang bulsa, mukha, o dangal:

• Matulog nang maaga. Oo, kuya. Katulad ng feng shui expert sa isang daytime talk show na ang palaging payo ay ang pagtuog ng maaga para swertehin, ang pagtulog ng maaga ay essential rin para maging tunay na lalaki. Bakit? Mahaba ang explanation nito kaya kapit sa upuan. Wag kukurap sa pagbabasa. Kung buo ang tulog ng lahat ng lalaking nagcocommute, mababawasan ang mga lalaking daig pa ang comatose kapag nakasakay sa bus at MRT. Oo. Daig pa nila ang nacomatose dahil ang mga comatose, di mo alam kung kailan magigising o kung magigising pa. Ang mga lalaking puyat na ito ay may natural alarm clock. Di sila lumalampas sa babaan nila. At ang pinagtatakhan ko lang e tipong ang byahe lang nila ay mula Ortigas papuntang Cubao pero nakakagawa pa sila ng tulog. Siguro nahirapan sa siksikan sa sakayan kaya pagupo pa lang, pipikit na at tutungo na parang galing pa silang Ayala. Ang lalim ng tulog. Naga-REM kaya sila? Kung gising ang lahat ng kalalakihan sa MRT at bus, malamang mapapansin nila ang mga matandang nakatayo sa mala-roller coaster na bus, mga bata, buntis, at may kapansanan na nakasiksik sa may pintuan ng MRT at parang nag-ssurfing dahil kailangan bumalanse na paa lang ang gamit dahil walang makapitan. Nililinaw ko. Hindi ko na hinihinging paupuin niyo pa ako. Malaking babae ako at basketball player ako. Kaya ko ang sarili ko. Pero yung katabi kong ate na may dala dalang shoulder bag, folders, pinamiling grocery, at may akay na bata, utang na loob paupuin niyo naman. May naaalala kong pagkakataon na nagreact talaga kami ng kakambal ko sa bus. May lola kasing nakatayo kasama namin. Tapos nung may tumayong babae, siningitan pa ng isang kuya. Inunahan sa upuan. Akala niya ata e Trip to Jerusalem ang bus ride. Tapos pagkaupo, parang na-atiban. Tulog na tulog agad si kuya. Kung mistulang panda ang mga gentleman, ang mga madamot sa bus e mga buwaya. Kakain tapos matutulog pagkakain. No offense sa mga buwaya. Kuyang defensive at in denial, kung umabot ka sa puntong ito, hinga ng malalim.
• Magdala ng hand sanitizer. Panatilihing malinis ang mga kamay. Kung may dala ka kasing hand sanitizer, di ka matatakot magbukas ng pinto para alalayan ang mga may buhat, may kapansanan, o yung mga talagang may mabigat na dinadala sa buhay. Natrauma ako sa mga commercial ng Safeguard na may mga green na gumagalaw-galaw na animated bacteria sa mga doorknob. Kaya ayokong humahawak ng pintuan. Pero mga kuya, maiiwasan niyo ang mga sakit kung gagamit ng alcohol, sanitizer, at sabon that kills 99.9% of known germs. May kaklase ako na gentleman at nagbubukas ng pinto para sakin. Pero since Amazona nga ako, sinabihan kong wag na niya gawin. Ngayon, pinagsisisihan ko na ata. Kasi ang pagbubukas ng pinto ay di naman isang bagay na awkward kung gagawin mo para sa lahat at di lang sa nililigawan mo. Kuya, kung nahihirapan ka dito, I suggest magtrabaho ka sa fast food. Kaso pag nasanay ka, baka kahit sa school e di mo mapigilan magsabi ng: “Welcome to Jollibee”.
• Mag-aral mag-round up. Rounding up. Lesson yan elementary pa lang. Yung tipong pag Php99.90 ang presyo, ang tingin mo na e 100 yun. Medyo off kasi pakinggan kung sinisingil mo pati diyes sentimos pag may class project o kung nag-ambagan kayo sa bill sa restaurant. Di naman masama maging good steward ng pera. Pero pag nasa puntong parang nadedegrade na yung kausap mo na parang ninakawan ka niya ng diyes sentimos, sana matutunan nating mag-round up. Applicable din to sa mga kababaihan at sa mga barkadahan. Believe me. Kung susumahin ang mga panahon na ikaw ang nag-round up at ikukumpara sa panahong ang kaibigan mo naman ang nag-round up, magkacancel out lang yan. Offset lang. O kung lamang ka man ng dalawang piso, sulit na yun para maparamdam na may respeto ka sa mga tao sa paligid mo.
• Mag-ingat sa mga kiniclick. Sa facebook, kumakalat na ang mga kung anu-anong spam at “virus” na nagpopost ng mga malalaswa o kontrobersiyal na imahe. Kuya, mag-ingat ka magclick dahil lalantad sa mga friends mo ito. Ngayon, maaaring umiiling iling na naman ang iba dahil parang malayo sa chivalry ito. Pero di ba respeto naman yung hindi kami magugulat kapag may biglang notification na nagpost ka sa wall ko ng link sa nasabing spam? Sabi nga sa GMA News TV, think before you click. Bago magpost ng status o tweet, o mag-share ng image galing sa 9GAG, isipin natin kung sinu-sino ang makakabasa at makakakita.

Kaunting tips lang ito at may kalayaan kayong sumubok ng iba’t-iba pang paraan. Tandaan lamang na ang tunay na lalaki ay tunay na lalaki. (Ano daw?) Ulitin natin yan. Ang tunay na lalaki ay nagpapakalalaki. Kung matututunan mong maging isang tunay na knight sa kilos at gawa, darating ang pagkakataon na tatambad sa iyo ang iyong prinsesa. At sa tuwing matutulog ka ng maaga, magbubukas ng pinto, mag-rround up, at magpopost ng status message na maganda, kikintab ng kikintab ang iyong kalasag. Only then will you be a true knight in shining armor. Tapos ang cute cute mo pa! Parang panda! Aww…

• Strengths: too good to be true
• Weaknesses: too good to be true
• Attacks: “I completely understand”; “Kung ako siya, aalagaan kita”; “You deserve better (better=me)”

Si EJ yung tipong marunong mag-lettering at mag-cross stitch, marunong magtirintas, mag-bake, magluto, at manahi. Very sociable lalo na sa girls. Napagkakamalang silahis at bading dahil nga mas sanay makisama sa mga babae. Madalas OFW ang tatay o palaki ng lola, si EJ ay may ideal woman na inaasinta. Madalas mahilig din mag-aral at mukhang malayo ang mararating ni EJ. May angkin siyang galing sa musika o sayaw o iba pang form ng art. Very creative at expressive si EJ at di agad naiinip sa pagsama sa shopping trips mo. Wala naming major complications si EJ pero mas babae pa siya sayo at matagal pa maligo sayo kaya bantayang maigi.

7. The DJ – aka “dark joe”

• Strengths: angas
• Weaknesses: angas, short life span dahil mabisyo
• Attacks: no approved therapeautic claims

Pag naglalakad si DJ sa school, may background music na metal. Madalas naka-itim, mahaba ang buhok, mukhang 3 buwan nang di naligo, mabisyo, at masama makatingin si DJ. Madalang magsalita at kung magsalita man ay hitik sa mura o pabulyaw kaya kinatatakutan si DJ. Metal ang trip o di kaya ay mahilig lang magbisyo, tumitig sa karimlan, at makakita ng dugo. Dinadaan ni DJ sa angas ang lahat. Kung siya ang tipo mo, bahala ka na. Di kita naiintindihan. Sayang ka girl. No further comment.

8. The BJ – aka “Bible joe”

• Strengths: godly, “mature”
• Weaknesses: uncool; biglang kumakambyo ang personality pag nakatungtong sa church grounds; lapitin ng girls
• Attacks: The Power of Prayer: “Sister, ikaw daw will ni Lord for me, partner sa ministry”; kuya-kuyahan kuno; words of encouragement; The three-step: Evangeligaw, Bible Steady, Disciplechicks (more about this sa sunod na blog)

Maka-Diyos at makatao. Ganyan si BJ. May verse & quotation for every occasion. Pinakasikat at cool sa lahat ng youth sa church. Musician, dancer, artista sa church presentations, maaaring anak ng pastor o worker, at aktibo si BJ sa church activities. Maraming BJ sa seminaryo. Sila yung tipong ipagppray ka at palaging itatanong kung may prayer request ka. Hihingi o magpapaprint yan ng picture mo – kahit tipong baby picture na inarbor sa wallet. Tapos iiipit sa Bible para maalala ka daw ipagpray tuwing nagbubuklat ng Bible. Hinihingi ka raw niya kay Lord kaya kulang na lang magtayo ng altar na may buhok at patak ng dugo mo kasama ng nakatirik na kandila. Simple lang pero delikado si BJ. Malinis tumrabaho. Madali kasi mag-open up ang mga girls sa kanya dahil nga may takot sa Diyos at kuya figure. Kung may sob stories si CJ, si BJ naman ay may bad boy past na proudly ikinukwento niya. Kaya naman nakakagulat pag natanso ka ni BJ. Sa totoo lang, di lahat ng maka-Diyos ay sumusunod sa Diyos.

9. The PJ – aka “pikit joe”

• Strengths: unknown
• Weaknesses: unknown
• Attacks: unknown

Kumbaga sa pokemon pokedex, no data found. Di ko inabot ang kasagsagan ng pag-uso ng mga singkit. Si PJ ay tinatawag ding “pajama joe” dahil madalas naka-multicolor pajama na checkered. Palibhasa bulol at mukhang galling sa koreanovela, biglang pumatok si PJ.

10.  The TJ – aka “total joe”

Si TJ ay pinaghalo-halo ng lahat ng strengths ng naunang siyam. Marunong mag-gitara, may itsura, mabait, may sense of humor, varsity, sociable, at tipong whole package. Kung pokemon siya, siya si Mewtwo. Malupit si TJ at di nababasted dahil di pa siya nanliligaw, sila na. Ang pinakamatinding atake niya ay ang M.U. Imba. Epic. God-mode. Infinite. Yan si TJ. At kung may weakness man siya, kadalasan ay taste. Tawa na lang ang naka-gets.

My dear girls, ingat sa pagpili. Walang perpektong lalaki lalo na’t kung ikaw mismo ay di perpekto. Pero maraming pasakit ang di mo na dapat pagdaanan bago mo matutunan ang mga aral. Don’t settle for anything less than the best. Lalong don’t settle down with anyone less than who’s best for you.

1. The RJ – aka “rare joe”

• Strengths: good looks, class
• Weaknesses: knows he’s gwapo and thinks he’s God’s gift to womankind
• Attacks: man of few words front, smoldering gaze, shy confidence

Si RJ ay mestisuhin, matangkad, maganda ang pangangatawan, gwapo, mabait, magalang, mayaman, magaling magdala ng damit, at maayos sa klase. Siya yung tipong pag birthday mo at pumunta siya sa party mo, e sikat ka sa buong klase o eskwelahan. Kadalasan, sa elementarya o high school kumikinang si RJ. Marahil ay mas gwapo siya sa gunita kaysa sa aktwal. Kasi nga bata ka pa noon at lahat ng kaklase mong babae at silahis ay kinikilig sa kanya. Madalas kang makawalis ng mga piraso ng papel na may computation ng “FLAMES” na siya ang kapares. Dahil nga siya’y likas na tahimik at magalang, napagkakamalang mature na talaga naming hanep makahatak ng chicks dahil mysterious type kuno. Kung ok sayo sumali sa bandwagon at makaranas pagtulung-tulungang awayin ng mga admirers niya, si RJ ang swak sa’yo. Pero mag-ingat dahil lapitin siya ng mga girls at too polite not to patol si RJ.

2. The AJ – aka “athletic joe”

• Strengths: athletic, nice body, cool, popular, eye candy
• Weaknesses: academically challenged, too busy to study, all play and no work attitude
• Attacks: tititig sayo sabay sabi ng: “Parakay (insert name here)” bago mag-free throw

Basketball, volleyball, soccer, sepak takraw, chess, jolens, pati pusoy dos – lahat yan yakang-yaka ni AJ. Stariray at varsity player, makikitang may hawak na panyo (pamunas ng pawis), naka-jersey, may hawak na Gatorade, at naka-slippers si AJ. (Nakaslippers dahil alagang-alaga ang mamahaling rubber shoes kaya nasa loob ng sports bag.) Hindi siya nagdadala ng bola dahil pag gusto niya maglaro at pumunta siya sa court, walang nag-aatubili na isali siya sa laro dahil may mad skillz siya. Madalas excused sa klase dahil may sports meet si AJ, dahilan para mag-cutting class ang mga fans niya para lang mag-cheer. Hindi nawawalan ng girlfriend si AJ. At masarap ang buhay niya dahil marunong siya pumili ng girlfriend na tiga-punas ng pawis, masahista, water girl, cheerleader, at taga-gawa ng assignment at thesis. Kung willing kang gawin yan lahat, swak si AJ sa panlasa mo. Fair warning lang: Di lahat ng AJ umaabot sa PBA kaya malaki ang posibilidad na magiging professional player siya sa liga sa baranggay at magiging hari ng pustahan sa basketball baling araw. Yan ay lalo na kung ang tanging dahilan ng pagpasa niya ay ikaw ang gumagawa ng schoolwork niya. Oo nga pala… chickboy din si AJ pero di niya sinasadya.

3. The LJ – aka “learner joe”

• Strength: powerful brain,
• Weaknesses: weak physique, awkward social skills
• Attacks: pagkatapos magrecite, taas noo at nakasmirk tapos titingin sayo; ihahack ang fb account mo at lalagyan ng encrypted messages; ipapasuot sayo ang medal niya sa recognition day

Kung tulad ko ay allergic ka sa hipon o yung tipong di ginagamit ang ulo, si LJ ang bagay sa’yo. Siya yung tipong di kailangan sumubsob sa pag-aaral o magka-eye bags sa puyat para makakuha ng mataas na grades. Ang tindi ng cool factor ni LJ pag sumasagot siya sa recitation kahit halatang di siya nakikinig sa lecture at natutulog lang. Magaling din kadalasan sa video games si LJ at may pagka-geek. Kaya naman di mabenta si LJ at di napapansin ng iba. Pero malamang di siya interesado sa’yo liban kung kaya mong magbasa ng love letter na C++ ang language o di kaya ay magrecite ng elements ng periodic table pag bored kayo. Loyal si SJ pero wag asahang ipagbubuhat ka niya ng bag dahil hihikain siya. At wag mo din asahang ihahatid ka niya pag gabi dahil alam niya ang crime rate ng lugar ninyo at saka full na ang energy niya nun sa tetris, mafia wars, at cityville.

4. The MJ – aka “mama’s joe”

• Strengths: gentleman, polite, sensitive, sweet, neat
• Weaknesses: iyakin, nagsusumbong sa nanay
• Attacks: beautiful eyes; pa-awa effect; di makabasag pinggan

Ano bang special kay MJ? Wala naman. Pero kung mama niya ang tatanungin, he’s an adorable teddy bear with a heart that’s made of cotton candy, rainbows, and stardust. Si MJ yung nakakapit sa saya ng mama niya. Iyakin at sensitive siya kaya di sikat sa tropa ng boys. Pero naman pag may school program o group project, pinakabongga ang kanya. Magpupuyat ang mama niya kakagawa ng parol, costumes, o sa pag-choreograph ng speech choir niyo. Kung malakas ang maternal instinct mo at maaga kang magmature ay maaattract ka ni MJ. Pero mag-ingat mabuti. Iisang babae lang ang kailangan mo pakisamahan at bantayan at iyan ay ang nanay niya. Ano nga ba yung cliché about mga biyenan? Multiply that exponentially.

5. The CJ – aka “clown joe”

• Strengths: sense of humor, sense of humor, sense of humor
• Weaknesses: dinadaan lahat sa biro, nakakahiya kasama minsan
• Attacks: sob story; pick-up lines; insert joke here tapos: “O ayan. Ang ganda mo talaga lalo pag nakangiti. Kaya di kita paiiyakin.”; stare wars (i-eexplain ko to next blog)

Kadalasan, si CJ ay di kagwapuhan, maliit, makulit, at maligalig. Dahil nga may mga angking kakulangan, binabalanse niya ng angking kakayanan. Dinadaan sa magic, pangungulit, pagbibiro, at palaging pagbakod ni CJ ang kanyang bibiktimahin. Madalas napaliligiran ng mga babaeng naghahagikgikan si CJ dahil agi siyang may kwento, biro, o kantang binibida. Pero kung trip ka niya, ikaw lang ang di niya nilalait. At sumeseryoso siya kuno pag ikaw ang kaharap. May mga baong sob stories si CJ tungkol sa pamilya niya o sa ex niya kaya napapain niya ang mga kababaihan. Dahil magaling maghabi ng salita, madali makalusot sa kalokohan si CJ. Dobleng ingat ang kailangan.

May 5 pa sa susunod na post…

Sa panahon ngayon na piso tumpok na ang textmate, chatmate, at facebook friends, mistulang insulto na ang matawag na ganyan. Sa panahon ngayon, madalas ko marinig na kapag di raw ako nagbago, tatanda akong dalaga, mag-isa, at nakaupo sa tumba tumba (rocking chair). E ano ngayon?

Noong nagdadalaga pa lang ako, di pa uso ang cellphone. Kaya walang relasyon na nabubuo sa text o sa chat. Kung gusto mo na maalala ka ng crush mo maya’t-maya, padadalhan mo siya ng isang pakete ng love notes na may: “smile before you open” at definite time kung kailan mo ito gusting basahin tulad ng: “read before you eat” o di kaya e “read at exactly 9:00 pm”. Masaya na ang mga binata noon sa pagpapapansin at sa pag-eeffort magpakilig. At di trabaho ng mga kababaihan na pansinin sila. Ibibigay nila ang sulat. Prerogative mo na kung babasahin mo o hindi. Di kailangang magreply ASAP, textbk please, o magkandarapa magtext pag nakataggap ng blank message.

Blank message. Yung tutunog ang phone mo pero pagbukas mo ng message e walang laman. Ang blank message na may kapangyarihan magpalakas ng benta ng e-load, autoload, at ng unlitext… Ano nga ba ang alamat ng blank message na ‘yan? Bakit pag may katext ka at di ka nakasagot agad e may matatanggap kang blank message? Sino nagpauso nun? Yun ba ang text equivalent ng dead air sa personal? O ng kalabit sa di namamansin? Sinong kulapo ba ang nakaisip na: “Aba, di nagrereply. Makapagsend nga ng blank message para alam niyang naghihintay ako…”? Kung sino ka man, mabulunan ka sana.

Dahil sa blank message na kinatatakutan, nauso ang pagpupuyat kakatext. Parang krimen matulog pag buhay pa ang katawang lupa ng katext mo. Samantalang noong dalagita pa ako, pag nagpuyat ka sa kakasulat ng love letter, babansagan kang patay na patay sa crush mo. Nakakahiya. Pero ngayon, buhay na patay na ang lahat – mga zombie na nakatutok sa cellphone at laptop. Dati, di uso ang babaing expressive through words. Walang bumabanat ng: “Kain na you”, “Sleep na po kaw”, o “Miss u, tke care”. Nangongolekta kami ng stationery pero madalang mabawasan (liban kung pumatol ka sa chain letter sa takot na may sasaksak sayo at dudukot ng mata mo).

Di naman ako yung tipong ligawin. Di ako blockbuster movie na madaming parokyano. Kumbaga sa pelikula e foreign indie film ako. Pag nagustuhan mo ko, malamang weird ka, foreign, o hindi man (benta ko sa mga dingga).  Pero sa kaunting beses na may nagparamdam na di multo sa’kin, iisa lang ang motto ko: Lahat ng enerhiya, ren, nen, ten, chii, aura, lakas, dugo, at pawis ay itutuon sa hindi pagbibigay ng clue na naaapektuhan ako. At kung di ko talaga sila gusto at di ako handa na pumasok sa relasyon, ay diretsahan kong tatawagin silang anak, kuya, o tatay. Di na uso yan ngayon.

Sa totoo lang, mahirap talaga. Mahirap magtimpi. Mas madali kasing itago ang galit, lungkot, saya, takot, o hiya kaysa itago ang kilig. Pag kinilig ka, mamumula ang tainga mo, aakyat ang dugo sa cheekbones, maninigas ang panga, magbubuhol-buhol ang dila, manginginig ang laman, maglilikot ang mata kakahanap ng neutral na bagay para umiwas sa titig, at pagpapawisan ng bonggang-bongga. (In short, parang nasaniban lang na ineexorcise minus the patalikod gumapang). Pero kailangan maging stoic. Kailangan dedma sa colored computer printout na card, wapakels sa marshmallow na hugis bouquet, kebs sa pakete ng assorted candies, mega-ignore ng pa-cute na classmate na parang galling sa toothpaste ad kung makangiti kahit di pa tinutubuan ng wisdom tooth.

Ano ba ang nangyari sa mga dalagang Pilipina? Dahil ba nagkakaubusan na ng mga Adan dahil sila-sila na ang nagpapatulan (aka Adam and Ada)? O dahil sa tindi ng pressure magkaroon ng boylet? Dahil ba pinalaki sila sa Disney princesses? Bakit di nila matanggap na NBSB ako kahit na may mga nagtangka naman? Pag NBSB ba ibig sabihin pangit?

Ang mga dalagita ngayon, demanding pa pag di nagtext ang boylet. Sila pa ang naghihintay sa school pag di pa tapos ang klase ng pumoporma sa kanila. OK lang kung kayo na. O kung nakatira ka sa delikadong lugar at ibinilin ng magulang mo na magpahatid ka. Pero kung maglalagi lang sa mall after, e bakit magpapagabi pa? Nanliligaw? Sabagay, yun ata yung M.U. Saka na natin pag-usapan yan. (click here)

Si Gabriela Silang kaya ang nanligaw kay Diego? Tinanong kaya niya ito kung ano na ba sila? Naiimagine mo ba na si Prinsesa Urduja ay magtetext sa prinsipe ng karatig-bayan? Si Maria Clara ba ay magsstalk sa facebook, magpaparinig sa twitter, at magpapapampam sa tumblr?

Mga dalagang Pilipina, ipaubaya niyo na ang mga lalaking di makapaghintay, ayaw manligaw, sabik sa text, papansin, at mga dinadaan sa banat sa iba. Kung magpapakatatag tayong lahat – magpapakipot, magsusungit, magiging hard-to-get, baka sakaling matutunan nila ulit sumulat ng love letter, mangharana, magsibak ng kahoy, umakyat ng ligaw sa bahay, at magpaalam sa magulang nang walang kasunod na “pananagutan ko po ang anak namin…” Baka sakaling matutunan nila ulit igalang at pahalagahan ang mga kababaihan. Pinay Power na ‘to. Kapit bisig.

PS: Kung matigas ang ulo ng mga kalalakihan at di nila tayo kayang paghirapan, welcome kayo sa bahay ko tumanda. Bibigyan ko kayo ng tag-iisang tumba-tumba at sabay sabay tayong mag-cross stitch hanggang sa dulo ng walang hanggan.